Tình Hai Năm

Tác giả: Trần Đức Phổ
 

Hai năm trước tình thơ lai láng

Hai năm sau chai sạn con tim

Đâu rồi ta? Đâu rồi em?

Tháng ngày chồng chất nỗi niềm... hoang vu!

Con Đường Nhỏ

 

CON ĐƯỜNG NHỎ

 

Trên con đường nhỏ

Lúc đôi mình  qua

Mùa xuân hoa nở

Mùa hè chim ca

 

Trên con đường nhỏ

Tay nắm bàn tay

Ngỡ rằng vạn kỷ

Cũng như một ngày

 

Trên con đường nhỏ

Còn in bước chân

Mùa thu lá đổ

Mùa đông tuyết băng

 

Trên con đường nhỏ

Bơ vơ mình ta

Xuân hoa thôi nở

Hè thôi chim ca

 

Trên con đường nhỏ

Hoang vắng chiều nay

Lá vàng thôi rụng

Tuyết trắng thôi bay!

 

18/5/2026

 

Bình Giảng Bài Thơ "Vịnh Cái Ấy"

 

Bài thơ "Vịnh Cái Ấy" của Tú Điếc là một ví dụ tiêu biểu cho dòng thơ trào phúng, phong tình trong văn học dân gian và trung đại Việt Nam. Tiếp nối truyền thống "thanh mà tục, tục mà thanh" của những bậc tiền bối như Hồ Xuân Hương, bài thơ không chỉ là một lời đùa cợt mà còn chứa đựng những chiêm nghiệm sâu sắc về nhân sinh và bản chất con người.

Dưới đây là phần bình giảng chi tiết về tác phẩm này:

---

1. Cái nhìn "phàm trần" nhưng đầy triết lý

Mở đầu bài thơ, tác giả sử dụng lối ẩn dụ quen thuộc trong dân gian:

"Người bảo rằng ngao, kẻ bảo trai Truyền tông lưu giống nhiệm mầu thay"

Tú Điếc không đi thẳng vào vấn đề mà mượn hình ảnh con ngao, con trai để gợi hình. Tuy nhiên, mục đích cuối cùng không phải là tả thực, mà là ca ngợi sự "nhiệm mầu" của tạo hóa trong việc duy trì nòi giống. Cách nhìn nhận này đẩy giá trị của đối tượng từ cái tầm thường trở thành cái thiêng liêng — cội nguồn của sự sống.

2. Nghệ thuật tả thực và sự trào phúng

Hai câu thực và luận của khổ đầu là sự kết hợp tài tình giữa quan sát hóm hỉnh và bút pháp châm biếm:

• Về hình thức: "Lá tre lá mít", "môi kép môi đơn" là cách dùng hình ảnh dân dã, gợi cảm nhưng vẫn giữ được sự lắt léo, thú vị của ngôn từ.

• Về sức mạnh: > "Chữ nghĩa bề bề quan hóa ngốc

  Súng gươm lẫm lẫm tướng thành ngây"

Đây là những câu thơ đắt giá nhất. Tác giả đã đặt cái "ấy" lên bàn cân với những quyền lực tối cao của xã hội phong kiến: trí tuệ (quan) và bạo lực (tướng). Trước vẻ đẹp bản năng, mọi sự uy nghiêm, chữ nghĩa hay binh đao đều trở nên vô nghĩa, khiến những kẻ quyền cao chức trọng cũng phải "ngốc", phải "ngây".

3. Bản ngã và Nhân sinh

Câu kết của khổ đầu khẳng định một sự thật trần trụi:

"Càn khôn dưới rốn chừng gang thẳng Sướng khổ vui buồn khởi tự đây!"

Tác giả định vị "vũ trụ" (càn khôn) thu nhỏ lại chỉ trong một khoảng cách hữu hạn. Mọi cung bậc cảm xúc hỉ, nộ, ái, ố của đời người, hóa ra đều bắt nguồn từ những khát khao bản năng nhất.

4. Sự tôn vinh và tính phổ quát

Sang khổ thứ hai, bài thơ mở rộng biên độ từ cái nhìn cá nhân ra cái nhìn lịch sử và văn hóa:

• Sức mê hoặc: Hình ảnh "mép cỏ", "đường băng" được miêu tả bằng xúc giác và thị giác đầy sống động, cho thấy sự hưởng thụ đời thường.

• Tầm vóc văn hóa: > "Kim cổ ngợi ca điều đức hạnh

  Đông tây thờ phụng chốn đền đài"

Tú Điếc đã nâng tầm đối tượng từ một chủ đề nhạy cảm thành một biểu tượng văn hóa. Từ Đông sang Tây, từ xưa đến nay, tín ngưỡng phồn thực luôn tồn tại. Nó được thờ phụng như một vị thần — "Dương gian đệ nhất thần vưu vật".

---

Tổng kết

Bài thơ "Vịnh Cái Ấy" của Tú Điếc không hề dung tục theo nghĩa thấp kém. Bằng thể thơ thất ngôn bát cú điêu luyện, ngôn ngữ bình dân nhưng biến hóa, tác giả đã:

1. Khẳng định giá trị của sự sống và bản năng tự nhiên.

2. Châm biếm nhẹ nhàng những vẻ đạo mạo giả tạo của tầng lớp thống trị.

3. Thể hiện một cái nhìn nhân văn, phóng khoáng về con người.

Bài thơ khép lại bằng cách lặp lại câu đầu, tạo thành một vòng tròn khép kín, như một lời khẳng định: dù ai có gọi tên nó là gì đi nữa, thì đó vẫn là "vưu vật" (vật quý báu) bậc nhất của nhân gian.

Cái Chữ Chung Tình

Trần Bảo Kim Thư

 

Cái chữ chung tình em với anh 
Cùng nhau chung học chẳng chung hành 
Để duyên ngày đó thương mòn mỏi 
Cho mộng bây giờ nhớ quẩn quanh 
Gặp lại mắt cười mà ngỡ giận 
Rời xa chân bước tưởng không đành 
Nửa đời ta đã nhiều chua xót 
Cái chữ chung tình quá mỏng manh.

22/4/2026

 

 

 

 

Kiếp Cầm Ca 4

Tú Điếc

  

Một chị ca nương nức tiếng đồn

Nhờ dăm nhạc khúc trịnh công sơn

Mê danh khản giọng còn hò hét

Hám lợi run chân vẫn bước dồn

Thuở nọ ra đi lòng oán thán

Bây giờ về lại miệng suy tôn

Bày trò in sách lòe thiên hạ

Giả dối phim kia chẳng kẻ dòm!

 

March 11, 2026

 

 

Vạn Ngày Xuân

 

Tác giả: Trần Bảo Kim Thư

 

 

Ai bảo xuân đi xuân lại lại

Đời ta ba vạn sáu ngàn ngày

Vẫn là hoa của mùa xuân ấy

Của tình tươi thắm, mộng thơ ngây!

 

Mùng 2 Tết Bính Ngọ 2026

Thơ Xuân Bính Ngọ

 Tác giả: Trần Đức Phổ

Xuân Bính Ngọ mộng làm kỵ mã

Xoải vó câu gió bụi tung hoành

Nào mơ chi cuộc bình thiên hạ

Chỉ tìm em bóng dáng giai nhân

 

Nếu có được danh câu Hãn Huyết

Cùng Chiêu Quân trốn khỏi Hung nô

Rồi từ đó bên trời Tây Vực

Dắt mỹ nhân lang bạt giang hồ

 

Và nếu có Ô truy tuấn mã

Cùng Ngu Cơ thoát khỏi trùng vây

Chẳng bận lòng được thua Cai Hạ

Về Giang Đông vợ cấy chồng cày

 

Cỡi Xích Thố ngày đi ngàn dặm

Chở sau lưng người đẹp Điêu Thuyền

Chẳng ngu gì công thành chiếm đất

Rủ rê nàng tìm chốn đào nguyên!

 

Xuân Bính Ngọ mộng làm kỵ mã

Không tham chi bái tướng, phong hầu

Ta mơ ước đề huề trăng gió

Cuối chân trời, tận góc biển có nhau!

  

Mùng 5 Tết Bính Ngọ 2026